Vraag je tien mensen wat inclusie is, dan krijg je waarschijnlijk tien verschillende antwoorden. In onze trainingen en workshops gebruiken wij wel eens quotes om te laten zien hoe ongelooflijk groot het onderwerp inclusie is. Het is een gelaagd concept. En met deze blogpost voegen we er nog een laagje aan toe:
Inclusie gaat over sociale rechtvaardigheid
Dat klinkt groot, en dat is het eigenlijk ook.
Verder dan je thuis voelen
Begrijp ons niet verkeerd, je thuis kunnen voelen is een hartstikke belangrijk onderdeel van inclusie. Het hoort bij erkenning en gelijkwaardigheid en is een belangrijke voorwaarde voor als je diversiteit wil laten werken. Maar eigenlijk gaat inclusie nog verder dan dat. Uiteindelijk is het doel van inclusie namelijk een gelijkwaardigere wereld. En daarvoor moet je werken aan rechtvaardigheid.
Uiteindelijk is het doel van inclusie namelijk een gelijkwaardigere wereld. En voor gelijkwaardigheid heb je meer nodig dan erbij horen, je hebt rechtvaardigheid nodig. Gelijkwaardigheid ontstaat namelijk niet vanzelf. Het vraagt om actief ingrijpen in systemen, structuren en gewoontes die nu leiden tot ongelijkwaardigheid. En dat is waar het onderscheid ontstaat tussen twee verschillende type organisaties:
1) de organisatie die begrijpt dat inclusie pijn doet en;
2) de organisatie die liever het leuk en gezellig houdt.
Inclusie vraagt om het aanpakken van systemen
De organisatie die het liever leuk en gezellig houdt is de organisatie die wel benoemt dat inclusie belangrijk is, maar er geen tijd, budget of mensen voor vrijmaakt. Of, die dat wel doet maar waarbinnen vervolgens geen structurele veranderingen kunnen worden doorgevoerd. Zij blijven steken bij het gevoel van inclusie, terwijl ze de systemen achter uitsluiting niet aanpakken.
Een focus op (sociale) rechtvaardigheid kan hierbij helpen. Het leidt er namelijk toe dat je de vragen stelt de ertoe doen:
– Wie heeft toegang tot kansen, informatie en invloed?
– Wie wordt beschermd door regels en wie heeft er juist last van?
– Wie wordt er structureel benadeeld en wat kunnen we inbouwen om dat te veranderen?
Inclusiewerk kan dan ook nooit alleen relationeel werk zijn. Het kan niet alleen gaan over het goede gesprek voeren en elkaar te proberen te begrijpen. Het moet gaan over de vraag: wat is rechtvaardig? En soms doet die vraag – lees: vaak – pijn.
Inclusieve leiders voor rechtvaardige organisaties
Een moeilijk pad dus om te bewandelen. Om dat goed te doen hebben we inclusieve leiders nodig: leiders die zich committeren aan het creëren van een rechtvaardigere organisatie. Daarvoor moeten ze niet bang zijn om de macht te bevragen en verschil te maken om gelijkwaardigheid te bereiken.
Want daar, zit het echte verschil.
Cursus Inclusief Leiderschap - The Playbook
Werken aan jouw leiderschap? Werk aan jouw leiderschap samen met gelijkgestemden tijdens onze cursus Inclusief Leiderchap – The Playbook. In 8 weken ga je aan de slag met de belangrijkste onderwerpen die een inclusief leiderschap nodig heeft om echte verandering te kunnen bewerkstelligen.